ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਵਾਇਤੀ ਵਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਨੁਸਖ਼ੇ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਪਿਛੋਕੜ

ਪੰਜਾਬ, ਜਿਸਦੀ ਧਰਤੀ ਸਿਰਫ਼ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਵੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸਿਹਤ ਬਾਰੇ ਸਮਝ ਅਤੇ ਨੁਸਖ਼ੇ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਆਏ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਗੱਲ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਆਦਤ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਦੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੁਦਰਤੀ ਉਪਚਾਰਾਂ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਜਦੋਂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਸੀਮਿਤ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਆਯੁਰਵੇਦ ਅਤੇ ਹਰਿਆਵਲੀਆਂ ਜੜ੍ਹੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਵ ਰਹੀ। ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ 'ਟੌਨਿਕ' (Tonic) ਵਜੋਂ ਸਮਝਣਾ ਪੰਜਾਬੀ ਸੋਚ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ—ਇਹ ਕੋਈ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਸੁਧਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਸਾਡਾ ਰਵਾਇਤੀ ਨਜ਼ਰੀਆ ਇਹ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰੀਰ ਦੀ ਬਲੈਮਾ (Detoxification) ਕੇਵਲ ਬਾਹਰੀ ਇਲਾਜ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਸੁਧਾਰ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ 'ਪਾਚਕ ਤੰਤਰ' (Digestive System) ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੇ ਪਾਚਣ ਸਹੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਕੋਈ ਵੀ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਤੱਤ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸਾਡੇ ਨੁਸਖਿਆਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪachan-ਕਰਨ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ 'ਤੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਲੋੜੀਂਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਸਹੀ ਮਾਤਰਾ

ਇਹ ਵਿਸ਼ੇ ਅਹਿਮ ਹਨ ਕਿ ਇੱਥੇ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਮੱਗਰੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਣ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਿਲ ਸਕਣ। ਹਰ ਵਸਤੂ ਦਾ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਮਾਤਰਾ ਵਰਤਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜੜੀ-ਜਮੇ ਦੀ 'ਓਵਰਡੋਜ਼' (Overdose) ਸਿਹਤ ਲਈ ਹਾਨੀਕਾਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

• ਹਲਦੀ (Turmeric - Curcuma longa): 1 ਚਮਚ (Teaspoon) – ਇਹ ਰੰਗ ਅਤੇ ਐਂਟੀ-ਇਨਫਲੇਮੇਟਰੀ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ।
• ਅਦਰਕ (Ginger - Zingiber officinale): 2 ਚਮਚ (Teaspoons) ਕੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਜਾਂ ਪਾਊਡਰ – ਇਹ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਿਕ ਤੰਤ੍ਰਾਂ ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਹੈ।
• ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ (Black Pepper - Piper nigrum): 4-5 ਕਾਲੀਆਂ ਮਿਰਚਾਂ – ਇਸ ਵਿੱਚ 'ਪਿੱਪਰਿਨ' ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੇ ਪੋਸ਼ਣ ਨੂੰ ਜੰਮਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
• ਸਿੰਗਨਾ (Senna Leaves) ਜਾਂ ਅਲਮਾਂ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ: 1 ਚਮਚ (Teaspoon) – ਇਹ ਕੁਦਰਤੀ ਲਕੁਇਟਿਵਿਕ (Laxative) ਹਨ ਜੋ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।
• ਪਾਣੀ (Water): 3 ਗਿਲਾਸ (Approx. 750ml) – ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਨਮ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ਗੀ ਦੇਣ ਲਈ।

ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕਦਮ-ਦਰ-ਕਦਮ ਵਿਧੀ

ਇਹ ਇੱਕ 'ਕੰਪਲੈਕਸ ਡੀਟੌਕਸੀਫਾਈਂਗ ਕੜਾਹ' (Complex Detoxifying Decoction) ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਣਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਰੇ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ ਨਿਕਲ ਸਕਣ।

1. ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ: ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ 3 ਗਿਲਾਸ ਪਾਣੀ ਪਾਓ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਉਬਾਲ ਕੇ, ਅੱਧਾ ਟੁਕੜਾ ਅਦਰਕ და ਹਲਦੀ ਦਾ ਪਾਊਡਰ ਪਾ ਦਿਓ।
2. ਦੂਜਾ ਕਦਮ: ਇਸ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨੂੰ 5-7 ਮਿੰਟ ਲਈ ਉਬਲਦੇ ਰਹਿਣ ਦਿਓ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਪਾਣੀ ਦਾ ਰੰਗ ਗਹਿਰਾ ਨਾਰੰਗੀ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ।
3. ਤੀਜਾ ਕਦਮ: ਹੁਣ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਿੰਗਨਾ ਜਾਂ ਅਲਮਾਂ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ ਪਾਓ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ 5 ਮਿੰਟ ਲਈ ਉਬਾਲੋ, ਪਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਹੀਂ।
4. ਚੌਥਾ ਕਦਮ: ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨੂੰ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮੋ (Simmer) ਕਰਦੇ ਰਹੋ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਇਹ ਗਰਮ ਹੋ ਕੇ ਨਾ ਠੰਡਾ ਪੈ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਕੋਲੇ ਦੇ ਬਣੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਸੁਆਦ ਅਤੇ ਗੁਣ ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਉਣਗੇ।
5. ਪੰਜਵਾਂ ਕਦਮ: ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਫ਼ ਗਰਮ ਕਟੋਲੇ (Glass) ਵਿੱਚ ਛਾਣ ਕੇ, ਕੋਸੇ-ਗਰਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਸੇਵਨ ਕਰਨ ਦਾ ਸਹੀ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਖ਼ੁਰਾਕ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡੀਟੌਕਸੀਫਾਈਂਗ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮਤਾਰੀ ਨਾਲ ਵਰਤਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੋਈ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦਾ ਸ਼ਰਾਬ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ 'ਪ੍ਰੇਰਨਾ' (Boost) ਹੈ।

• ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਮਾਂ: ਇਸਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਖਾਲੀ ਪੇਟ (Morning Empty Stomach) ਪੀਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਰੀਰ ਦਾ ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਰਗਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਟੌਕਸਿਨਜ਼ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
• ਖ਼ੁਰਾਕ (Dosage): ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਸਿਰਫ਼ ਛੋਟੇ ਘੁੱਟਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ। ਜੇਕਰ ਪਾਚਨ ਕਿੰਨਾ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਹਫਤੇ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 3 ਵਾਰ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
• ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ: ਲਗਾਤਾਰ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰੀਏ। ਕੋਈ ਵੀ ਵੱਡਾ ਡੀਟੌਕਸੀਫਾਈਂਗ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ, ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ 7 ਤੋਂ 10 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਚੱਕਰ (Cycle) ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸਿਹਤ ਲਾਭ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ/ਵਿਗਿਆਨਕ ਆਧਾਰ

ਇਹ ਨੁਸਖ਼ਾ ਸਿਰਫ਼ 'ਢਿੱਲੋਂ' (Constipation) ਲਈ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਰ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਲਾਭਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:

੧. ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ (Tridosha Balance):

• ਵੈਤਾ (Vata): ਇਹ ਮਿਸ਼ਰਣ ਗਰਮ ਅਤੇ ਤ੍ਰੇਅਲੰਭਨ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਾਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋਏ ਸੁੱਕੇਪਣ ਤੇ ਗੈਰ-ਸਮਾਂਤਲਤਾ ਘਟਦੀ ਹੈ। ਅਦਰਕ ਇਸ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।
• ਪਿੱਤਾ (Pitta): ਹਲਦੀ ਅਤੇ ਮਿਰਚ ਪਿੱਟਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਧਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਐਸਿਡਿਟੀ ਘਟਾते ਹਨ।
• ਕਫਾ (Kapha): ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਕੁਦਰਤੀ ਲਕੁਇਟਿਵਿਕ ਗੁਣ ਕਫਾ ਦੇ ਜਮ ਅਤੇ ਬੱਲੇ ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਦੀ 'ਗ੍ਰੀਲ' (Sluggishness) ਨੂੰ ਹਟਾਉਂਦੇ ਹਨ।

੨. ਵਿਗਿਆਨਕ ਆਧਾਰ:

• Curcumin (ਹਲਦੀ): ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਕਰਕੁਮਿਨ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਐਂਟੀ-ਇਨਫਲੇਮੇਟਰੀ ਅਤੇ ਐਂਟੀ-ਆਕਸੀਡੈਂਟ ਹੈ, ਜੋ ਨਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸੈੱਲ ਡੈਮੇਜ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ।
• Gingerols (ਅਦਰਕ): ਇਹ ਪਾਚਨ ਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੈਥੇਲਬਲੋਵਾਇਡਜ਼ (Methylbolovides) ਰਾਹੀਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਵਿਟਾਮਿਨਾਂ ਦੀ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।
• Piperine (ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ): ਇਹ ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਜੈਵਿਕ ਉਪਜਾਂ ਦੇ ਸੋਖਣ (Absorption) ਨੂੰ 2000% ਤੱਕ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਯਾਨੀ ਹੋਰ ਨੁਸਖਿਆਂ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।

ਅਹਿਮ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਅਤੇ ਕਿਸ ਨੂੰ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ

ਇਹ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਕੋਈ ਵੀ ਨੁਸਖਾ ਵਰਤਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਪਵੇਗੀ:

• ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ: ਇਸ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨੂੰ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੌਰਾਨ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿੰਗਨਾ ਵਰਗੇ ਤੇਜ਼ ਲਕੁਇਟਿਵਿਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਕਾਰਨ।
• ਮਰੀਜ਼ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰਦੇ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹਨ: ਕਿਰਨਾਂ (Kidney Stones) ਜਾਂ ਗੁਰਦੇ ਦੇ ਫੰਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਖਰਾਬੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
• ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਮਰੀਜ਼: ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮਿਸ਼ਰਣ ਸ਼ੱਕੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੰਡ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਗਲੂਕੋਮੇਟ੍ਰੀ (Glucometer) ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
• ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ: ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ BP ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਰਚ ਅਤੇ ਅਦਰਕ ਦੀ ਗਤੀ ਨਾਲ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ (FAQ)

ਪ੍ਰਸ਼ਨ ੧: ਕੀ ਇਹ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਲਤ ਨੂੰ مکمل طور 'ਮਾਰ' ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਜਵਾਬ: ਨਹੀਂ। ਕੋਈ ਵੀ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਨੁਸਖਾ ਕਿਸੇ ਗੰਭੀਰ ਸਰੀਰਕ ਜਾਂ ਮਾਨਸਿਕ ਇਲਾਜ ਦਾ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ 'ਸਹਾਇਕ' (Supportive) ਉਪਚਾਰ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰ ਕੇ ਨਸ਼ੇ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾਲ ਲੱਗਿਆ ਸਰੀਰਕ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਨਸਿਕ ਇਲਾਜ (Counselling) ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ ੨: ਜੇਕਰ ਮੈਨੂੰ ਪੇਟ ਗੈਸ ਜਾਂ ਐਸੀਡਿਟੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?

ਜਵਾਬ: ਸਾਨੂੰ ਅਦਰਕ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਚਮਚ ਬੇਸਨ (Gram Flour) ਵੀ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਜੋ ਐਸੀਡਿਟੀ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਚਕ ਤੰਤਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਗੈਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਘਟ ਜਾਵੇਗਾ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ ੩: ਕੀ ਮੈਂ ਇਹ ਨੁਸਖ਼ਾ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਵੇਰੇ ਲੈ ਸਕਦਾ/ਸਕਦੀ ਹਾਂ?

ਜਵਾਬ: ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਹ ਇੱਕ 'ਪ੍ਰੀ-ਡਾਇਟੌਕਸੀਫਾਈਂਗ' ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਹੀ ਇਸ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਭੂਰੇ ਅਨਾਜ (Brown Rice) ਅਤੇ ਹਲਕਾ ਸਾਬਤ ਚੌਲ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਕੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।