ਘਟਨਾ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ

ਰਾਜਨੀਤੀ ਕੋਈ ਖਾਲੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਇਹ ਇੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ, ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਅੰਦੋਲਨ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਨਵੇਂ ਪਹਿਲੂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਰੂਰੀ ਖੇਤਰ (Bathinda Rural) ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਹੀ ਆਪਣੀ ਵਿਲੱਖਣ ਸਿਆਸੀ ਧਰਤੀ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਸਰਬੋਤਮ ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, ਭਾਜਪਾ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਿੰਦੂ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਕੋਟਫੱਟਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਮੁਹਿੰਮ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਕੋਈ ਆਮ ਪਾਰਟੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਖੇਤਰ ਦੇ ਆਧਾਰ ਨੂੰ ਨਵੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬਦਲਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਇੱਕ ਰਣਨੀਤਕ ਯਤਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਸਥਾਪਿਤ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਹੋਰ ਗਹਿਰਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਆਧਾਰ (Base) ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਰੁਜ਼ਗਾਰ, ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਸਰ加ਰੀ ਢਾਂਚਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਪillar 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਇਹ ਕਾਰਜ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਰਟੀ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ, ਬਲਕਿ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰੀ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਆਗੂਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੇਂਦਰੀ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਮੁਹਿੰਮ ਉਸ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੀ ਹੋਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਵਿਗਿਆਪਨ (Sponsored)

ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਕੀਕਤ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਵੇਰਵੇ

ਸਾਡੇ ਖੁਦ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਥਾਨਕ ਮੀਡੀਆ ਵਰਗ ਬਾਬੂਸ਼ਹੀ.ਕਾਮ (Babushahi.com) ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਕੋਟਫੱਟਾ ਨੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਰਸਮੀ ਇਕੱਠਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਾਮ ਪੱਧਰੀ ਮਿਲਣ, ਕਿਸਾਨ ਮੰਡੀਆਂ 'ਤੇ ਹਾਜ਼ਰੀ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਗੂ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਵੱਡੇ ਮੰਚਾਂ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਉਹ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾ ਕੇ ਸੰਪਰਕ ਕਾਇਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ "ਆਧਾਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ" ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਸਿਰਫ਼ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਇਹ ਸੰਗਠਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਨੂੰ ਜੜ੍ਹ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਹੈ। ਕੋਟਫੱਟਾ ਵਰਗੇ ਆਗੂਆਂ ਦਾ ਇਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ 'ਆਗੂ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ' ਦੇ ਮਾਡਲ ਤੋਂ ਵੱਧ, 'ਜਮੀਨੀ ਸੰਗਠਨ' (Grassroots Mobilization) ਦੇ ਮਾਡਲ ਵੱਲ ਝੁਕ ਰਹੀ ਹੈ। ਬਠਿੰਡਾ ਰੂਰਲ ਖੇਤਰ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਅਤੇ ਸocio-economic ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਇਹ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵ (Local Connect) ਬਣਾਉਣ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ

ਬਠਿੰਡਾ ਦਾ ਸਿਆਸੀ ਮਾਹੌਲ ਪੂਰੇ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਸਿਆਸੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਹੁਤ ਟੁਕੜੇਦੰਡੀ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਇਹ ਮੁਹਿੰਮ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸੰਗਠਨਾਤਮਕ ਰੋਡਮੈਪ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸਾਨੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਭਾਜਪਾ ਵੱਲੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਨਾਅਰੇਬਾਜ਼ੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਖੇਤੀ ਵਿਵਸਥਾ, ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਮੁਹਿੰਮ ਸਫਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਬਠਿੰਡਾ ਰੂਰਲ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਰਹੇਗਾ, ਸਗੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੋਰ ਖੇਤੀ-ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸੰਕੇਤਕ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜਨੀਤੀ ਹੁਣ ਬਿਹਤਰ 'ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ' (Ideology) ਨਾਲੋਂ, ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ 'ਸਥਾਨਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਹੱਲ' (Local Problem Solving) ਨਾਲ ਜੁੜ ਰਹੀ ਹੈ। ਨੌਜਵਾਨ ਵਰਗ, ਜੋ ਕਿ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਅਤੇ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਂਤ ਹਨ, ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ੋਰ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿਰੰਤਰ ਸੰਪਰਕ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਸਰਕਾਰੀ ਬਿਆਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਕਾਰਵਾਈ

ਇੱਕ ਪੱਧਰੀ ਆਗੂ ਦੁਆਰਾ ਅਜਿਹੀ ਸਰਗਰਮਤਾ ਦੇ ਕੇ ਸਥਾਨਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ 'ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਚਿੰਨ੍ਹ' (Question Mark) ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਆਗੂ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਇਹ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਥਾਨਕ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਤਣਾਅ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਟ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਪੱਧਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਇਹ ਮੁਹਿੰਮ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਵਰਗ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਇਹ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਵੱਡੇ ਮੰਚਾਂ 'ਤੇ ਬਿਆਨ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਜ਼ਮੀਨੀ ਕੰਮ (Groundwork) ਵੀ ਜਿੰਨਾ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਕਾਰਨ ਸਥਾਨਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਿਘਨ ਨਾ ਪਵੇ। ਅਜਿਹੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, ਤਾਲਮੇਲ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਰਕਾਰੀ ਮੈਸੇਜ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਰਾਇ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ

ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਾਰਤਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਪਾਲਿਟੋਲੋਜੀ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਦਮਾਂ ਨੂੰ 'ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ' (Managing Competition) ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਕੋਟਫੱਟਾ ਦੀ ਇਹ ਮੁਹਿੰਮ ਸਾਬਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਲਈ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਪੋਜ਼ੀਸ਼ਨ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਸੀ, ਜਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਵਿਰੋਧੀ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਸਿਰਫ਼ ਪਾਰਟੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ 'ਸਥਾਨਕ ਕੰਮ' (Local Deliverables) ਨਾਲ ਜੁੜਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇਗਾ।

ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਇਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਪਾਰਟੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਗਠਨਾਤਮਕ ਮਿਹਨਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਆਵਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦੀ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਸਪੱਸ਼ਟ 'ਐਕਸ਼ਨ ਪਲਾਨ' (Action Plan) ਵੀ ਦਿਖਾਉਣਾ ਪਵੇਗਾ—ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਖੇਤੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਮੀਨੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਅਸਲੀ ਟੈਸਟ ਤਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਹੀ ਲੱਗੇਗਾ, ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਕਦਮ ਸੀ ਜਾਂ ਇੱਕ ਨਿਰੰਤਰ ਸੰਗਠਨਾਤਮਕ ਬੁਨਿਆਦ।

ਆਮ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨੁਕਤੇ ਅਤੇ ਸਵਾਲ-ਜਵਾਬ

ਇਸ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕ ਵਜੋਂ ਸਾਡਾ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਰਵੱਈਆ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਪਹਿਲਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨੁਕਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਇੱਕ ਪਾਰਟੀ ਜਾਂ ਆਗੂ ਦੇ ਬਿਆਨ ਨੂੰ 'ਸੱਚ' ਮੰਨਣ ਦੀ ਥਾਂ, ਉਸਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨਾ। ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪ੍ਰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਾਅਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੰਮ ਘੱਟ।

ਸਵਾਲ: ਕੀ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਬਠਿੰਡਾ ਰੂਰਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਸਿਆਸੀ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇਸ਼ਮਾਨა ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ? ਜਵਾਬ: ਨਹੀਂ, ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਖਾਸ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਧਾਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰੇ। ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਇਹ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਸੰਗਠਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ 틈 (Gap) ਪੈ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਭਰने की कोशिश ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਸਵਾਲ: ਇੱਕ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕ ਵਜੋਂ ਮੈਂ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਸਕਦਾ/ਸਕਦੀ ਹਾਂ? ਜਵਾਬ: ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝੋ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੱਡੇ ਕਥਨ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਉਸ ਆਗੂ ਜਾਂ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਚਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਰੂਪ (Evidence) ਮੰਗ ਕਰੋ ਜੋ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਵਾਲ-ਜਵਾਬ ਦਾ ਸਾਡਾ ਤਰੀਕਾ ਹੀ ਸਾਡੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ।